___________________________________ HOWERLA 2061 m n.p.m ___________________________________ UKRAINA - 24 szczyt KE zdobyty 20.07.2007 Dariusz Radko, Agnieszka Radko, Magda Kazanowska, Tomek Rybałtowski, Tomek Kazanowski, Piotr Brzeski, Gosia Wysocka, Asia Kur Relacja Zdjęcia ( z rum. hovirla – "trudne do przejścia") – najwyższy (2061 m n.p.m.) szczyt Beskidów znajdujący się w Beskidach Wschodnich, w północno-zachodniej części pasma Czarnohory, najwyższy szczyt Ukrainy. W okresie międzywojennym przez szczyt Howerli przebiegała granica Polski i Czechosłowacji. Zbocza góry pokryte są lasami bukowymi i iglastymi, powyżej znajduje się piętro łąk subalpejskich. U wschodniego podnóża wypływa źródło Prutu. Teren Howerli znajduje się w obrębie Karpackiego Parku Narodowego. Howerla to częsty cel wycieczek turystycznych. Najpopularniejsza trasa prowadzi z tzw. turbazy w Zaroślaku, powstałej na miejscu istniejącego od 1881 schroniska górskiego. (podane za wikipedią) Najwyższy szczyt Ukrainy leży w Czarnohorze. Szczyt wyraźnie oznakowany. W okolicy nie są rzadkością międzywojenne słupki graniczne Polski i Czechosłowacji. Trochę rzadziej pozostałości z okresu I wojny światoej (okopy, zardzewiały drut kolczsty). Teren parku Narodowego. Był to kiedyś najwyższy szczyt europejskiej części Związku Radzieckiego. Na parę miesięcy przed wybuchem II wojny światowej Węgrzy zajęli Ruś Zakarpacką. Howerla została wówczas najwyższym szczytem Węgier. (podane za www.koronaeuropy.suder.cc) W najbliższej okolicy możemy wymienić kilka ciekawostek turystycznych, na przykład : Siła Kamenec Podolsky oddalony w przybliżeniu o 155 km, Chotynská siłę oddalony w przybliżeniu o 148 km, Národní park Siněvir oddalony w przybliżeniu o 66 km, Koločava oddalony w przybliżeniu o 61 km, Muzeum Etnograficzne w Baia Mare oddalony w przybliżeniu o 106 km, Dragomirna klasztor w miejscowości Suceava oddalony w przybliżeniu o 145 km, Sighet prison oddalony w przybliżeniu o 66 km, Klasztor Radauti oddalony w przybliżeniu o 111 km. (podane za http://pl.tixik.com/hoverla-2355119.htm) Czarnohora jest częścią długiego łańcucha górskiego Karpat Wschodnich. Położona jest w całości na terytorium Ukrainy, niedaleko granicy z Rumunią. Huculszczyzna, bo tak potocznie zwany jest ten region jest specyficzna, a zarazem wyjątkowo piękna krajobrazowo i niezwykle interesująca etnograficznie. Tereny te do dziś są dość trudno dostępne jak na Europę, a domostwa górali huculskich są szeroko rozłożone i dość wysoko można napotkać samotne zagrody. (podane za http://www.albumwypraw.waw.pl/1-Relacje/europa/czarnohora/index.html) Sama historia Zaroślaka jest ciekawa, kiedyś było to schronisko turystyczne o nazwie "Schronisko w Czarnych Górach pod Howerlą", wybudowane w 1881 roku. Niestety w 1909 r. prawdopodobnie uległo spaleniu. Trzy lata póżniej za pieniądze państwowe odbudowano je, ale nie długo dane mu było działać, bo około 1916 ponownie spłonęło. Dopiero w 1927 r. postanowiono je odbudować i do II wojny światowej stale się rozbudowywało, zainstalowano nawet oświetlenie elektryczne. W czasie wojny spłonęło. Po 1970 roku władze rosyjskie postanowiły wybudować tam bazę sportową, która nie pełni już roli schroniska. Betonowy budynek nie zachęca do pozostania tam. Sporo historii chowa dziś cień Howerli, ale i ona sama mogłaby nie jedno opowiedzieć. Howerla to jakby pomnik. Na jej szczycie do 1991 roku stał pamiątkowy słup z tablicą poświęconą pamięci Armii Czerwonej ale za sprawą pierwszej niezależnej organizacji społecznej na Ukrainie "RUCH", postawiono krzyż ku czci Bojowników o Wolność Ukrainy. Obecnie stoi tam nowy krzyż na kamiennym kopcu, usypanym m.in. ze starych polsko-czechosłowackich słupów granicznych. Wspomnieć warto o początkach turystyki w Czrnohorze bo jest to część historii, która nie dotyczy polityki lub wojny, a ludzkiej ciekawości, chęci poznania i zdobycia. Pierwsze oznaczenia turystyczne postawił tam Leopold Wajgel w 1884 roku. Szlak przez Krasny Łuch w Czarnochorę był pierwszym znakowanym szlakiem w galicyjskich Karpatach. Tam po raz pierwszy użyto do znakowania czerwonej farby. Howerlę po raz pierwszy zdobył Józef Schnaider wraz z kilkoma przyjaciółmi 16 marca w 1897r. Opisał tą wycieczkę w pierwszym polskim podręczniku narciarstwa. Wielu zimowych wejść dokonali też Tadeusz i Marian Smoluchowscy. Mało jest zapisków dotyczących wejść na Howerlę przez miejscowych. (podane za http://podroznik.net/wycieczki/howerla/howerla_01.html) Na Howerlę (2061 m n.p.m.), najwyższy szczyt Karpat Ukraińskich, najproœciej wejœć od schroniska Zaroœlak. Z Ilców jedziemy samochodem w kierunku Werchowyny (do schroniska nie kursujš autobusy, z Worochty lub Werchowyny taksówkš ok. 50 hrywien), tuż przed niš skręcamy w lewo "Na Gowerlu", jak pokazuje drogowskaz. Po kilku kilometrach - szlaban, za nim zaczyna się Karpacki Rezerwat Państwowy. Trzeba zapłacić 2 hrywny od osoby, podać numer samochodu i można dalej jechać do samego Zaroœlaka (uwaga na doły i wystajšce kamienie!). Czerwony szlak na Howerlę jest dobrze oznakowany. Od kapliczki ruszamy prosto, jak pokazuje strzałka. Idziemy œwierkowym lasem wzdłuż Prutu, który ma tu swoje Ÿródła. Po blisko 40 min docieramy do pierwszego słupka dawnej granicy (odtšd one będš wyznaczać szlak). Dochodzimy do skraju połoniny, przez kosodrzewinę przeprawiamy się do Małej Howerli, a potem ostra wspinaczka na szczyt i - po pięciu godzinach wędrówki wspaniała nagroda - panorama Karpat Ukraińskich i Rumuńskich. (podane za http://turystyka.gazeta.pl/Turystyka/1,81944,2883814.html) Nasza relacja z wejścia na najwyższy szczyt Ukrainy Zdjęcia z naszego zdobywania Howerli ARTYKUŁY O HOWERLI Zimowe wejście na Howerle Trochę opisu i troche historii HOWERLI Anna M.Krajewska Opis pasma oraz samej Howerli Widok z stality Inna bardzo ciekawa relacja wędrówki po Czarnohorze i ze zdobycia Howerli okraszona wspaniałymi zdjęciami Mapa Howerli Inny opis wedrówki po Czarnohorze Filmik pokazujący Czarnohore i Howerle Przewodnik po Czarnohorze - najlepszy obecnie na rynku